X
تبلیغات
رایتل

نقش عقل در فهم آیات قرآن (مقایسه دو دیدگاه ملاصدرا و احسایی)  چاپ

تاریخ : یکشنبه 24 شهریور‌ماه سال 1392 در ساعت 12:13 ب.ظ

 

مهدوی راد محمدعلی,زرگر نرگس

 

در زمینه امکان کاربرد عقل در عرصه فهم وحی هر کدام از دو اندیشمند چه دیدگاهی دارند؟ چه تفاوتی میان رویکرد ملاصدرا و احسایی نسبت به حدود شناختی عقل در فهم قرآن وجود دارد؟ در میان اندیشمندان مسلمان، صدرالمتالهین و احسایی از جمله کسانی هستند که رویکرد ویژه ای به حدود شناختی عقل در فهم قرآن به عنوان متنی وحیانی دارند. از شرایط اختصاصی صدرا در زمینه تاویل، این است که استنباط و استقلال در فهم آیات مجاز است اما احسایی، عدم تعارض تاویل با فهم عرفی از ظاهر آیات و روایات را شرط درستی تاویل می داند. صدرالمتالهین وجود حجت درونی را سبب رشد تعقل و مانع تقلید، وقوف بر ظاهر الفاظ قرآن و جمود بر نظر مفسران پیشین می داند، و بدون اصول عقلی درون شریعت را نمی بیند اما احسایی هیچ استقلالی را برای عقل نپذیرفته و ورود عقل به دین را اجازه نمی دهد. در تفکر احسایی، دلایل عقلی جایی برای تشخیص و فهم روایات ندارد. ملاصدرا تعقل را در فهم آیات و احادیث ضروری می شمارد؛ زیرا فهم بسیاری از روایات بدون عقلانیت و تفکر فلسفی دشوار است. احسایی برخلاف صدرا، در مسائل اعتقادی و ایمانی که میدان تحرک برهان های عقلانی است، نگاهی احتیاط آمیز داشته، و مخالف هر گونه استناد به استدلال های عقل بشری است. او مستند عقاید خود را تنها قرآن و ظاهر روایات قرار داده است. احسایی با نگاه تفریطی به عقل، به تفسیر متحجرانه از دین روی می آورد. اندیشه ایستای او با حصار احتیاط، دین را از صحنه زندگی بیرون می راند.


منبع : http://www.sid.ir/fa/VEWSSID/J_pdf/4002413901006.pdf